4866 kez okundu
Derleme Nedir? Araştırma Şekli: Folklor konularından birisinde araştırma yapmak için önce literatür çalışması yapılmalıdır. Ör. Masal hakkında derleme yapılacaksa, önce geniş bir kütüphane çalışması ,bibliyoğrafya çalışması gerekir. Literatür çalışmasından sonra fotoğraf makinesi ,film makinesi hazırlanır Anket soruları hazırlanır. Bu sorular derleme yapılacak yere önceden gönderilir, yanıtları alınır...
Yine derleme yapılacak yerin tarihçesi ve sosyal çevre hakkında da ön araştırma yapılır. Sonra pusula , ses alan cihazı vs. alınır. Bu istenilenler yapıldıktan sonra derleme yapılacak yere gidilir. Derlemeye önce maddi folkloru derleyerek başlanır. Maddi kısımdan sonra aile ile ilgili sorulara geçilir. En sonunda manevi sorular sorularak çalışma bitirilir. Neticede derleyiciye kalan iş , kendi literatür çalışmalarını, anket sorularına verilen yanıtları, ayrıca yöreye gidilerek yapılan derlemeyi karşılaştırmalı bir şekilde toplamaktır.
İnceleme Şekli: Sonuç almak üzere hangi folklor olayını inceliyorsak, onu bütün oluşumu içinde , hiçbir düşünce katmadan , ortaya koymaktır. Bu da iyi bir fişleme ile mümkündür. Ayrıca folklor ürünleri edebi şekilde , yani roman öykü gibi yazılabilir. Ancak dikkat edip aşırı şekilde his katmamak gereği vardır . Bir başka şekilde diyaloğ türüdür. Yani soru yanıt şeklinde kaleme alınır. Yine olayların oluşumunu bir tarihleme ile verenlerde vardır. Ancak genellikle buna pek itibar edilmez. Sonuç olarak eğer bir ekole bağlı isek o ekolün metodu kullanılır. Varsayımlar alınarak ekole göre düzenlenir. Maddi kültür: Elle tutulabilen kültürdür . Yemek araçlarından tutun da oturduğumuz kilime , giydiğimiz çoraba varana kadar buna girer. Manevi kültür: Toplumun toplumsal hayatını düzenleyen mali , idari , hukuki inançlar ve pratikleri kapsar. Her toplumun ortaklaşa yapmış oldukları davranışları kültür kalıplarıdır. Varyant: Folklor ürününün aslı bozulmadan meydana gelmiş değişik şekilleridir. Etnografya: Toplumların göçünü ve bununla ilgili olayları inceler. Derlemede Dikkat Edilecek Husular:
1- Derlemede araştırıcı toplumla kendisi arasında dostluk havası yaratmalı . 2- Araştırıcı bir ekole bağlı olarak gider. 3- Araştırıcı gözlemi bir plan dahilinde yapmak zorundadır. 4- Araştırıcı tek bir gruba bağlanmaktan kaçınmalıdır. 5- Araştırıcı kendisini toplumun bir parçası olarak görmelidir. 6- Araştırmaya toplumda en iyi ve belirgin olan bir gruptan başlamalıdır. 7- Olması imkansız gibi görünen adetleri de yazmak gerekir. 8- Bazı ana ilaç ve hediyeler götürmek gerektir. 9- Toplumun fiziki ve coğrafi durumuna dikkat edilmelidir. 10- Bir defa bir sosyal davranışı gözlemek yeterli değildir. 11- Araştırmada soyuttan somuta gidilmelidir. 12- Araştırmacı incelenecek toplumun içinde karargah kurmalıdır. 13- Etnik guruplarda tercüman kullanılmalı. 14- Kılavuzların gözlemeye çalıştıkları konuları eşelemek gerekir. 15- Araştırma daha çok uzmanından yapılmalı Ör. Muska'yı muskacıdan. 16- Hafızaya güvenmemek hemen anında kayıt etmek gerekir. 17- Klavuz olarak sağlık memuru, köy öğretmeni gibi kişilerden yararlanmamak gerekir. 18- Bir konuda 4-5 klavuzla konuşmak gerekir. 19- Davranış kalıplarının saptanmasında 50 veya daha yukarı kişiler seçilmelidir. 20- Köy kültürünü şimdiki durumu itibari ile tespit etmek gerekir. 21- Kaynak kişinin:
a) Adı b) Soyadı c) İşi d) Yaşı e) Nereden kimlerden öğrendiği f) Aktif taşıyıcının veya pasif taşıyıcının mutlaka kaydedilmesi gerekir. |