2316 kez okundu
Kütahya
Kadın Giysileri
1. Başa Giyilenler: Yazma,
2. Sırta Giyilenler: Bürümcük göynek, işlemeli gömlek entari, üç etek, cepken (libade), yün önlük, peşkir, bindallı cepken, bindallı şalvar, tefebaşı (entari- üç etek),
3. Ayağa Giyilenler: Çorap, ayakkabı,
4. Takılar
5. Süsler
6. Saç Şekilleri
7. Aksesuvar: Gümüş kemer.
Erkek Giysileri
1. Başa Giyilenler: Fes, poşu,
2. Sırta Giyilenler: Gömlek (kazake), cepken, kısa geniş ağlı şalvar, kuşak (sarpoşu),
3. Ayağa Giyilenler: Çorap, çizme, yemeni, çarık, tulumbacı basığı.
4. Aksesuvar
KADIN GİYSİLERİ (KÜTAHYA)
Başa Giyilenler
Yazma: Konik kırmızı grep zemin üzerine, tacı örtmek için giyilen yazma, çeşitli renklerde kullanılır.
Sırta Giyilenler
Gömlek (Bürümcük-İşlemeli Gömlek): Bluz yerine kullanılan ve bürümcük göynek, işlemeli gömlek adını da alan gömlek sırtta içe giyilir. Atlas, canfes, ince hareli al kumaştan, ayrıca ipekli düz kumaştan dikilir. Önü ve kol kapakları işlidir.
Tepebaşı: Kadın elbiselerinin başında gelir. Kırmızı veya mavi renkte ince çuha veya yünlü kumaştan dikilir.
Tepebaşı üç parçadan meydana gelir. Uzun entari, çintiyan, fermene. Bu üçünün bir sırada giyildiği görülmemiştir. Fakat gerek çintiyan, gerekse uzun entarinin üstüne fermenesi giyilir.
Aynalı Pullu: Gümüş sırma ile işlenir. Sırma tek sıra halinde olmayıp üç-beş sıra halinde koparılmadan gergefe tespit edilecek canfesin üzerine hanekli kıvrımlarla dal ve çiçek teşkil ederek işlenir. Bu dal ve çiçekler kumaşın tamamını kaplar.
Süpürgeli Pullu: İşlenişi bakımından aynalı pulluya benzer. Fakat gömeçlerinin bulunmamasıdır. Bu dal ve çiçekler büyük ve geniş demet şeklindedir.
Pullu da tepebaşı gibi fermene, çintiyan ve uzun entariden meydana gelir.
Çintiyan: Şalvardır. Günlük giyilen şalvarlar gibi fazla geniş ve uzun ağlı değildir. Ağı toplanıp bele sokulmaz.
Uzun Entari: Önü boydan boya açık, yanları dizlere kadar yırtmaçlı, kol kapakları ellerin üzerinde saçak teşkil edecek kadar uzun, topuklara kadar uzanan entaridir.
Fermane: En üste giyilen kollu cepkendir. Al veya mor kadifeden dikilir. Altın veya gümüş sırmadan işlenir.
Pullu: Tepe başından sonra gelen en kıymetli elbisedir. Kırmızı-pembe renkli canfes denilen gayet ince ipekli kumaştan dikilir. İkiye ayrılır. Aynalı pullu, süpürgeli pullu.
Dizibağlı: En eski kıyafetlerdendir. Sade ve zariftir. Çuha ve kadife üzerine işlenileni makbuldür. Fes rengi, engüvani, siyah ve mavi kumaşlar tercih edilir. Sırma birkaç kat bükülerek işlenir. Üç parçadan meydana gelir. Şalvar, fermane, yelek.
Eğrimli: Son zamanların en çok tercih edilen elbisesidir. Mavi veya lacivert mora yakın ve siyah olanlarına rastlanmaktadır. Kadife üzerine işlenir. Şalvar, gömlek ve fermene olarak üç parçadan meydana gelir.
Dane: Ağır elbiseye uygun olarak, değişik renklerde mermerşahi tabir edilen bezin üzerine boya ile çiçek ve dal baskıları yapılarak hazırlanmıştır. Kenarına oya yapılır. Kıyafetlerin üzerine uygun olanı kullanılır.
Üç Etek: Saten, birman, telli, gassebe (gündelik pazen basma) kumaşlardan üç etek (etekleri, kol ağzı, yakası kılı etek kenarları kertikli) giyilir.
Önlük: Daha çok bordo, krem, siyah renklerin kullanıldığı yün dokuma şal üçgen şeklinde bağlanır. Önce siyaha boyanmış yün dokuma önlük giyilir.
Cepken: Üç etek üstüne sarka (cepken) siyah kadife işli mavi, pembe, kırmızı düz kumaşlardan dikilmişler vardır.
Dallı: Hareli kalın saten ve ipekli kumaştan dikilir. Siyah, mavi, camgöbeği, mor renkler tercih edilir.
Çatkılı: Hareli, kalın saten ve ipekli kumaş üzerine işlenir. Siyah, mavi, mor renkler tercih edilir.
Sepetli: Değişik renklerde giyilen ve mermerşahi bezin üzerine boya ile çiçek ve dal baskıları yapılarak hazırlanır. Kenarına oya yapılan oyalı dane, içe al gömlek, boyunda inci bulunur. Altta şalvar, üzerine fermene (cepken) giyilen, giysinin bütünüdür.
Ayağa Giyilenler
Çorap: Ayakta yünden işli çorap vardır.
Ayakkabı: Deri kundura ayakta bulunur.
Aksesuvar
Kemer: Belde işlemeli gümüş kemer giysiyi tamamlayıcı bir unsurdur.
ERKEK GİYSİLERİ (KÜTAHYA)
Başa Giyilenler
Başta keçe külah veya poşu ile çevrilmiş fes bulunur.
Sırta Giyilenler
Gazake: Gömlek yerine kullanılan “gazeke” tabir edilen giysi erkeklerin giydikleri yakasız gömlektir.
Cepken: Gazeke (gömlek) üzerine giyilen ,parçalı, sallama cepken giyilir. Cepken işlemelidir.
Şalvar: Kısa geniş ağlı şalvar işlemeli de olur. Şalvar gömlekle (gazeke) aynı renktedir.
Serpuş (Kelepoş): Şalvar belden serpuş denilen şal kuşakla tutturulur. İşlemelidir.
Ayağa Giyilenler
Ayakkabı: Ayağa yemeni, çarık ve tulumbacı basığı denilen deri ayakkabılar giyilir.
Çorap: Siyah yün çorap giyilir.
Çizme: Deriden körüklü çizme giyilir.
Aksesuvar
Boyunda oyalı dane, şal üzerinde silahlık, silahlığın içinde piştov, saldırma, mendil bulunur. Ayrıca muska ve köstek takılır.
KADIN GİYSİLERİ (SİMAV)
Simav kadın giysileri Kütahya merkez giysileri ile benzerlik arz ederse de bazı değişiklikler dikkat çeker. Sırasıyla başta yazma, sırtta içe iç yelek, sırtta dışa ise üç etek, ilbade denilen cepken, şalvar giyilir. Şalvarı belde tutturan kemer bulunur.
Simav kadın giysilerinde bazı değişik parçalar da giyilir. Başta oyalı yazma bulunur. Sırtta içe göynek giyilir. Sırtta dışa üç etek, altta şalvar, üstüne ilbade denilen cepkenle, darabulus kuşağı, belde kemer vardır. Göynek üzerine iç yelek de giyilir. Ayaklara yün çorap giyilir.
Simav köylerinde ise başta fes bulunur. Fesin üzerinde oyalı yazma ve çatkı vardır.Sırtta iç göynek giyilir. Sırtta dışa üç etek, ilbade (cepken), altta şalvar ve önlük (peşgir), bele mendil takılır. Ayaklara yün çorap giyilir.
ERKEK GİYSİLERİ (SİMAV)
Simav erkek giysileri Kütahya merkez giysileri ile benzer yönleri varsa da bazı değişiklikler dikkat çeker.Başta ve boyunda poşu, sırtta içe gömlek, sırtta dışa şalvar (don), cepken ve bele şal (darabulus) sarılır. Ayakta içte çorap, bacaklara tozluk, ayakta dışa ise yemeni giyilir.
KADIN KIYAFETLERİ (DOMANİÇ)
Domaniç kadın giysileri baştan itibaren şu şekildedir. Başa işlemeli takke ve üzerine beyaz örtme ile örtülür. Sırtta içe işlemeli göynek, sırtta dışa entari entari güdük denilen cepken veya sarka, tasbaa, bele de kuşak sarılır. Önde peşkir giyilir. Ayakta paçalık ve yün çorap, belde mendil aksesuar olarak bulunur.
ERKEK KIYAFETLERİ (DOMANİÇ)
Başta keçe fes, üzerine poşu sarılır, ayrıca boyunda da poşu bulunur. Sırtta içe gömlek giyilir. Sırtta dışa şalvar üzerine cepken giyilir. Belde şal bulunur. Üzerinde püsküllü mendil, onunda üzerinde pullu mendil, onunda üzerinde hebbe (para kesesi) bulunur. Ayaklarda işlemeli yün çorap giyilir.
|