| Denizli Kostümleri |
|
|
|
| Perşembe, 13 Aralık 2007 | |
|
2034 kez okundu
Denizli
Kadın Giysileri
2. Sırta Giyilenler: Göynek (bürümcek), şalvar, üç etek, işlik, cepken, arkalaç, önlük, bop don, bartak, delme kirlik, entari, şal kuşak, 3. Ayağa Giyilenler: Yün çorap, patik, çarık, kundura (saksanalası-güldükontüre), ayakkabı, çizme, 4. Takılar: Küpe 5. Süsler: Tura 6. Saç Şekilleri
7. Aksesuvar: Tozluk, kemer (halka paralı).
Erkek Giysileri
2. Sırta Giyilenler: Gömlek, alayke (mintan), kuskun, dizlik, şalvar, kolsuz cepken (camadan), potur (çakşır menerek), kuşak, zıbın, şal kuşak, kolan, 3. Ayağa Giyilenler: Çorap (kepmen), çarık, çizme (kayalık), körüklü çizme (bodim),
4. Aksesuvar: Çevre, silahlık, pazubent.
KADIN GİYSİLERİ
Başa Giyilenler Çitme: Kadınlar başlarına çitme denilen fes takarlar. Çeki: Fesin üzerine ipekli oyalı “çeki” ile “çember” takılır. Bazı zamanlar ise “Buldan ipekli dastarı” takarlar. Gelin başına ise “heril bürgü”, heril bürgünün arkasına da “mücesdem” örtülür. Saçlar arkadan tek tek örülür. Başlık yarım daire şeklinde yapılmış olup, ön tarafı altın paralar, penezler ile süslenmiştir. Yanlardan boncuk ve karanfil dizili sallantılar vardır. Başlığın üzerine, kenarları iğne oyaları ile bezenmiş yemeni dolanır. Yemeni, başı tam olarak örter. Alına çeki denilen pul işlemeli ve yeşil veya kırmızı olan çeki takılır. En son olarak çenelik denilen, iğne oyalı yemeni, çenenin altından gelecek biçimde başa dolanır. Başlığın üzerine gümüş takı takılır. Bu süslemeler kadının zenginlik derecesine göre değişir.  Sırta GiyilenlerGöynek: Üçeteğin altına kadınlar içlik giyerler. Giyimdeki amaç, açık kalan göğsün kapatılmasıdır. Üzeri sırma veya kaytan işlidir. Bazı yerlerde göğüslük olarak da kullanılır. Çocuklu kadınlar içlerine “bartlak” giyer. Üçetek: Kadınlar üzerlerine entari adı verilen üçetek giyer. Üç türü vardır, “kaşık sapı”, “krapdeşen” ve “kutnu” kumaştan yapılan entarilerdir. Üçeteğin arka parçasının eteği işlemelidir. Şalvar: Üçeteğin altına hangi kumaştan yapıldıysa, ya da “boncuk” kumaştan “şalvar” giyilir. Bazı yerlerde “bop don” da denilir. Şalvarın ağı oldukça geniş ve paçaları işlemeli olup, mavi kumaştan yapılır. Delme Kirlik: Üçeteğin üzerine “demle kirlik” giyilir. Cepken: Cepken yörede kırmızı kadifeden olduğu gibi basmadan da dikilebilir. Üzeri kaytan, pul, sırma işlidir. Arkalaç: Kadınlar kolonla bellerine arkalaç bağlarlar. Kare şeklindedir. İkiye katlanır ve arkaya bağlanır. Bunun da üzeri işlidir. Oldukça kalın ve ağlıdır. Önlük: Yün veya kıl dokumadan yapılmış, desenli, süslemeli, püskül ve kumaş parçaları ile özendirilmiş olarak kolonlarla öne bağlanır. Kolon ucu püsküllü ve işlidir. Uçlarında göz boncukları da bulunur. Püsküller arkadan veya yanlardan sarkıtılır. Ayağa Giyilenler Çarık: Deriden yapılma çarık giyilir. Çorap: Desenli yün çoraplardan giyilir, kırmızı ve sarı renkler halim olup, güllü yün çorap ve saksanalası denilen çoraplar giyilir. Ayakkabı: “Güldü kontüre” denilen kundura giyilir. Yörenin giysileri diğer yörelerden ayıran önemli bir fark olmadığı görülür. Bazı giysi parçalarında isimler farklıdır. Genelde bazı parçalar da farklı özelliklere sahiptir.
ERKEK GİYSİLERİ
 Başa GiyilenlerFes: Başların keçeden yapılmış bordo renkli kozalı fes giyilir. Fesin etrafına koyu renkte poşu dolanır. Efeler başlarına çuhadan yapılma nar çiçeği renginde işlemeli “kozunlu başlık” giyerler. Kenarlarına “dalıburuz” denilen iğne oyası ile süslü poşu bağlarlar. Siyah koza fesin tepe noktasından, oyalı dalıburuz altından enseye kadar uzanır. Dalıburuz oyaları görülmeye değer güzelliktedir. Zeybeklerin başlığına ise “kabalak” adı verilir. Boyuna kozalı boyun bağı (dolağı) dolanır. Sırta Giyilenler Gömlek: En içe çizgili kumaştan dikilmiş koyu kırmızı renkte, hakim yaka, kolları manşetli gömlek giyilir. Zıbında denir. Kuskun: Sırtta içe kuskun denilen yastık giyilir. Bu,efeyi arkadan gelecek darbelere karşı korur. Dizlik: Zeybekler şalvarın içine don giyerler, buna dizlik denir. Şalvar: Diz kapağının üstüne kadar şalvar giyilir. Şalvar kasıkta uçkurla bağlanır ve ucu işlemelidir. Şalvar ve kuru belin arka tarafından pırdördü ve fitil aracılığı ile bele bağlanır. Cepken: Efelerin giydikleri ceketin kolları olursa cepken, kolsuz olursa camadan (Delme) adını alır. Sırmalı cepkenleri ise zeybekler giyerler. Mavi çuhadan yapılan camadan ve cepken kaytan işlidir. Delme (camadan) çapraz düğmelenir. Alayke: Zeybekler cepkenin altına yakasız pullu “alayke” denilen mintan giyerler. Şal Kuşak: Zeybekler bellerine, kilim desenli “Acem Şalı” denilen kuşan takarlar. Şal kuşak üzerine “Golan” sarılır. Golan üzerinde yöre insanının uğraşılarını temsil eden işlemeler bulunur. Potur: Alta koyu kahverengi renkte olan potur giyilir. Yöresel adı “çakşir menerek”tir. Bunun dokuması keçi kılındandır. Oldukça kalın ve ağırdır. Şalvarda denilen poturun boyu diz kapaklarına kadar uzanır. Kuşak: Bele dokuma, oldukça kalın kuşak sarılır. Kuşağın üstüne kolon sarılır. Bu kolon el dokuması ve yöresel işlemeli, motifleri kaplamaktadır.  Ayağa GiyilenlerKayalık: Efelerin giydiği işlemeli çizmeye denir. Yalnız efelere özgüdür. Bodim adı da verilir. Çarık: Zeybekler çarık giyerler. Çorap: Efe ve zeybekler yaz kış aylarında yün çorap giyerler. Üzerine de “kepmen” adı verilen meşin dizlik takılır. Çorabın yerini dolağında aldığı görülür. Aksesuvar Çevre: Erkekler beldeki şal kuşağa, zeybeğin yavuklusundan gelen nişanlılık sembolü olarak bellerine, kolonu sardıkları gibi, en üste elde işlenmiş çevre takarlar. Silahlık: Şal kuşağın üzerine deriden yapılana silahlık takılır. Silahlığın içine kama ve piştov adlı ateşli silah sokulur. Silahlığın içinde tütün tabakası bulunur. Köstek: Bir ucu camadana (delme) diğeri cep saati ile birlikte kuşağın içine yerleştirilir. Pazubent: Efeler kollarına gümüş kaplı pazubent takarlar. |
| < Önceki | Sonraki > |
|---|
