| Balıkesir Kostümleri |
|
|
|
| Perşembe, 13 Aralık 2007 | |
|
1538 kez okundu
Balıkesir
Kadın Giysileri
2. Sırta Giyilenler: Göynek, üçetek (telli); acem şak, peşkir (önlük,irpeden,çevrimli,dışlık), delme, cepken, (fermane), acem şalı, üçetek, çalpaka, don (dizlik, 3. Ayağa Giyilenler: Çorap, ayakkabı, 4. Takılar: Kasnak (altın-gümüş), 5. Süsler 6. Saç Şekilleri
7. Aksesuvar: Kaşık, tahta kemer.
Erkek Giysileri
2. Sırta Giyilenler: Zıbın, cepken, Trablus kuşak, kaftan, yağlık (Gergef peşkiri), 3. Ayağa Giyilenler: Çorap, tozluk, ayakkabı (tulumbacı pabucu).
4. Aksesuvar
KADIN GİYSİLERİ
 Başa GiyilenlerBaşlık: Başlık olarak çift bez kullanılmaktadır. Bezlerden biri başörtü; diğeri alınlık olarak kullanılır. Başörtü olarak kullanılan bez, genç kız ve gelinlik kızlarda; al bez denilen ve üzeri madeni pullarla işlenmiş bezdir. Bezin etrafı sutaşı ile kaplı ve bol boncuklu, pulludur. Alın bezi ise renkli olup (koyu yeşil, koyu mavi ve siyah) kenarları bol boncuk ve pulludur. Başa, albezin altına bakır veya gümüş tepelik yerleştirilir. Tepelik görünmez. Görevi, başa gelebilecek sert cisimlerden kişiyi korumaktır. Önce al bez, boncuk ve pulları dışa gelecek şekilde, üçgen biçiminde bağlanır, katlanır ve tartılır. Uçları bağlanmadan önce, alınlık bezi iki veya üç parmak kalınlığında ve boncukları dışa gelecek şekilde katlanır. Orta kısmı alına gelecek şekilde uçlar ters yönden, başın yanlarından dolandırılır ve uçlar tekrar alında birleştirilip düğümlenir. Aynı zamanda alın bezi, al bezin üzerinden dolanmış olur. Alt kısımda serbest duran al bezin uçları çene altından çaprazlama ters yönlere doğru, yan taraflarından dolandırılır; tepede uçlar düğümlenir. Al bezin uçları alın bezi üstünden geçer. Al Bez: Üzeri madeni pullarla ve boncuklarla işlenmiş olup, üçgen biçiminde bağlanır. Uçları bağlanmadan önce Alınlık Bezi denilen üç parmak kalınlığında, boncukları dışa gelecek şekilde katlanarak başın yanlarından dolandırılarak, uçları alında birleştirilir. Alt kısmı serbest duran al bezin uçları, çene altından çaprazlama tepede düğümlenir. Sırta Giyilenler Don: Beyaz, el dokuma bezden yapılır. Paçaları lastikli olup, ayak bileklerini sarar. Paçalar al, gök ve siyah yün ipliklerle motiflendirilmiştir. Göynek: Beyaz, el dokuma bezden yapılır. Donun paça işlemelerini örtmeyecek şekilde uzun ve kolludur. Etek, çepeçevre iki veya üç parmak kalınlığında yün ipliklerle motiflendirilmiştir. Motifler, bazılarında ön ve arka eteklerine de yayılmıştır. Üç Etek: Ülkemizin hemen her yöresinde olduğu gibi, yörede de ana parçalardan biridir. Dallı ve atlas olarak çeşitleri vardır. İki yan ve arka olmak üzere belden parçalıdır ve parçalarının kenarları ile ön açık kısmın kenarları, kol ağızları su taşları ile çevrelenmiştir. Kol ağızları yırtmaçlıdır. Giymiş anında yan parçalar, bir ucu ile bele bağlıdır, diğer ucu arkada serbesttir.  Acem Şal: Koyu kırmızı, koyu mavi veya siyah yün ipliklerle kalın olarak dokunmuştur. Karşılıklı iki ucu püsküllüdür (dongurdaklıdır). Dokunuşu tamamen motifli olup, üçgen şeklinde ve püskülleri alt yanlara gelecek şekilde katlanır; üçeteğin üzerine, arkaya belden bağlanır.Peşkir: Bazı yörelerde buna önlük denilir. Peşkir de acem şak gibi dokunur. Dikdörtgen biçiminde olup, alt kısımları püsküllüdür. Öne belden bağlanır. Peşkiri bele tutturan iki parmak kalınlığında ve aynı biçimde dokunan, oldukça uzun, iki ucu (dongurdaklı) püsküllü olan ve çalpara (kolan) da denilen parça ile bağlanır. Yünden olanına “İrpeden”, pamuklu olana “Çevrimli”, parlak satenden olanına “Dışlık” denir. Yakalık ve Delme: Belin ön kısmı ile, boyun arkasında kalan kısmı örten, üzeri tamamen işlemeli; sadece boyuna, boyun halkası ile takılak; arka, omuz ve kolları olmayan ufak parça yakalıktır. Yakalık yoksa, kollu veya kolsuz çeşitleri olan ve ön tarafı su taşları ile işlenmiş “delme” kullanılır. Delme, çiçekli veya düz, pazen ya da kadifeden yapılır. Cepken (Fermana): Ülkemizin hemen her yerinde bu parça, yörede en üste giyilen ana parçadır. Daha çok yörede mor kadifeden yapılmıştır. Ceket şeklinde olup, beldendir. Üzeri (önü,arkası ve kolları) altın renkli sim ipliklerle motiflendirilmiştir. Ayağa Giyilenler Çorap: Çorap, beyaz yün iplikle örülmüştür. Alt tarafı hariç, diğer yerleri koyu renk yün ipliklerle işlenmiştir. Aksesuvar: Yörede aksesuvar olarak en az üç tane olmak üzere, beşibirlik altın takılır. Kızların ve gelinlerin saçları uzun olduğundan çok örgülü saçlara gelin teli ve renkli bezlerle süsleme yapılır. Oyunlarda mutlaka kaşık kullanılır. Kaşıklar şimşir veya davulga ağacından yapılır. Kısa saplı ve saplar ikişerli, birbirine bağlı püsküllerdir. Her kişide dört kaşık bulunur. Kadınlar ve kızlar oyunlarını çoğunlukla ev içinde oynadıklarından çoraplarla oynarlar. Zorunlu hallerde dışarıda oynadıklarında “kara lastik” denilen pabuçlar giyilir. Giysilerin çoğunluğu, kına ve düğün gecelerinde giyilir. Gelinler ve gelinlik kızlar Albezi giyer. Orta ve yaşlı kadınlar ise “mahrama” denilen baş örtüsü takar.
ERKEK GİYSİLERİ
Başa Giyilenler Başlık: Zeybekler başlarına “Dalfes” giyerler. Üstüne “Puşu” sarılır. Boyunların çeşitli renklerden oluşan oyalı yazma bağlarlar. Sırta Giyilenler Zıbın: Üstlerine önleri terhille işli çuha ya da pazenden yapılmış Zıbın giyerler. Lacivert renkte ve astarlıdır.  Cepken: Çuha ya da tüylü pazenden yapılır. Kolları, önleri ve arkası ipek ya da floşla işlidir. Lacivert renkte olup, iç kısmı beyaz, siyah veya kırmızı ketenle astarlıdır. Trabulus Kuşak: İç kısmına (belin) kalın yerli dokuma, üstüne allı yeşilli çizgili kuşak sarılır. Üstten kıl örme ile sarılıp bağlanır. Yağlık (Gergef Peşkiri): Kuşağın üstüne ve öne giyilen yağlık, çok renkli işlemeli beyaz renktedir. Kaftan: Alta çuha ya da pazenden yapılmış kısa kaftan giyilir. Paçaları genellikle diz ve dizden yukarı ve dar olup, belden pamuk ipliğiyle yapılmış uçkurlar bağlanır. Ayağa Giyilenler Tozluk: Yün çorabın üstüne sarılır. Çuha ya da pazenden yapılır. Diz altından kırmızı, püsküllü bir bağla bağlanır. Ayakkabı: Ayağa tulumbacı pabucu denilen ayakkabılar giyilir. |
| < Önceki | Sonraki > |
|---|
