1. Başa Giyilenler: Terlik, başörtüsü, çeki, çiçek, boncuk, pullu yazma,

2. Sırta Giyilenler: Göynek, mintan, iç gömlek (bürümcük), peşsiz entari (bindallı)- bel kemeri, yolaklı bindallı, şalvar, üçetek, cepken, telli hare-pullu hare, tefe paşı, önlük kuşak,

3. Ayağa Giyilenler: Renkli çorap, çarık, kundura, yemeni,

4. Takılar: İnci, top altın, bronş, küçük tek altın (dizi külçe).

5. Süsler

6. Saç Şekilleri

7. Aksesuvar

1. Başta İçe Giyilenler: Fes, poşu,

2. Sırta Giyilenler: Sıkma (gömlek); çuha, şalvar, cepken, şal kuşak,

3. Ayağa Giyilenler: Dolak (yün çorap), tozluk, çarık.

4. Aksesuvar

Başa Giyilenler

Yazma, pullu hare, ak örtme üzerine çoğunlukla kırmızı çekitme ve veya iki renkli çatma alına bağlanır.

Fes başa giyildikten sonra üste maşallah denilen tepelik konur. Gümüş paralı “terlik” giyilir. Üçgen bir başörtü bağlanır. Bu ipek yazma veya abonidendir. Alnına mor ya da turkuaz krepten “çeki” çekilir. Çekinin yanına çiçek takılır. Beliklerin uçlarına boncuk bağlanır.

Baş:

1- Hazır olarak yapıldıktan sonra başa takılır.
2- Direk başa takılıp yapılır.

Hazır başlıkların en önemlileri; tas, tepelik ve fes, arakçin, taç, tozak ve “hotoz”dur. En çok kullanılan baş, bazı yerlerde sırma işlemeli kısa, bazı yerlerde püsküllüdür. Bu başlıklara kumaş sarılır. Örtüler çene altına bağlanır. Arkaya ve omuzlara iliştirilir. Oyalarla zenginleşir.

Oyaların Anlamı

Sünbül: Aşkın ve mutluluğun simgesidir.

Mor Sünbül: Aşık kızı,

Pembe Sünbül: Nişanlı kızı,

Karanfil: Erkek takıyorsa yavuklusu var demektir. Evli kadınlar takarlar.

Sarı Nergis: Umutsuz aşkını anlatır.

Yaban Gülü Oyası: Erkeği gurbete giden kadını.

Badem Çiçeği: Sevdiğiyle evlenecek kızı,

Erik Çiçeği: Gelinler bağlar.

Bahar Çiçeği: Kocasıyla arası iyi olmayan.

Kırmızı Acı Biber: Kocasıyla arasının acı olduğunu dile getirir.

Müjde Oyası: Bebek bekleyen kadın takar.

Dal Oyası: Oğlu, kızı olan yeşil yapraklı oya takar.

Çayır Çime Oyası: Gelin-kaynana ilişkisinin iyi olduğunu simgeler.

Mezar Taşı: Aradaki soğukluğun ölüme dek süreceğini anlatır.

Sırta Giyilenler

Şalvar: Kutnu, yollu kumaş, saten, kadife ve çuhadan, çoğu kere astarlı, uçkurluğu ve paçalar bol büzgülü bir iç giyim parçasıdır. Rengi üçetek ve sarka ile uyumludur.

Göynek: Eskiden canfırdan yaka ağzı pullu ve tığ işi işlemeli, şimdilerde bürümcek ve şile bezi kumaştan kollu, kalça üzerine kadar uzun bir iç giyim parçasıdır.

Döşlük: Boyundan geçirilip bele kadar kolsuz, üçetek önünden görünecek şekilde işli, göyneği kapatan yakada tek düğmeli bir tür göğüs örtüsüdür.

Üçetek: Kol ağızları yırtmaçlı, önden açık belden itibaren üç parça etekli asıl giyim parçasıdır. Al, yeşil (yollu olanlar çok renkli) kutnu, kadife, altıparmak, çiteri dokumadır. Yanları bele kadar yırtmaçlıdır. Önü boydan boya açıktır. Göğüs kısmı bele kadar düğmelerle iliklidir. Kolları uzun, etekleri serbest bırakılır. Süslemeleri yoktur, sadedir. Bütün kenarları harç ile çevrilidir.

1- Peşsiz Entariler: Çoğunlukla baştan geçirilmek suretiyle giyilir. Bir adıda “bindallı”dır. Üzerine bel kemeri takılır. “Yolaklı Bindallı” da denir.

2- Telli Hare – Pullu Hare: Takım halindedir. Üçetek, göynek ve şalvardan oluşur.

3- Tefe Başı: Üçetek, cepken, etek çeli (bele kadar olan entari ve şalvardan oluşur.)

Kuşak: Yünlü dokuma kumaştan katlanarak bazen düz, bazen arkada üçgen yapacak şekilde bele dolanır.

Sarka: Önden açık, kollu, boyu bele kadar kısa, kırmızı, bordo, mavi, siyah renklerde, kınalı altıparmak kumaş, kadife ve çuhadan bir dış giyim parçasıdır. Üzeri sırma, sim işli, etrafı makrome ve sutaşı süslüdür.

Öncek: Eskiden kirmenle eğrilmiş yünden nakışlı dokuma, şimdilerde el tezgahlarında kendinden motifli genellikle bordo renkte dokuma pamuklu kumaştandır.

Kolan: 2.5-3 cm eninde 2-3 m uzunluğunda denkli yün eğrilmiş çarpana dokumadır. Öncek üstüne dolanarak püsküllü uçları arkada serbestçe salınır.

Cepkenler: Başlıcaları fermene, fermene Salı, hırka yelektir. Yelekler kolsuz olur. Bazı yerlerde kollu gömlek üstüne de giyilir. Çuha, atlas, kadife gibi kumaşlardan dikilir. Bazen de şalvarların yapıldığı kumaşlardan dikilir. Yörüklerde: Üç etekli şalvar, bellerinde kuşak, başlarında iki katlı örtü, alınlarına puşu bağlarlar. Emirdeğ yöresinde “Saya” denir.

Önlük: Siyah renkte, boydan boya fırfırlı, renkli ibrişimle işlenir. Kırmızı zemin üzerinde olanları da vardır.

Ayağa Giyilenler

Çorap: Eğirme yün, kırmızısı ağır basan renkli iplerle örülmüş nakış süslü kısa gonçludur. Ayağa yemeni veya kundura giyilmektedir.

Takılar: Beşibir yerdeler, hamaylı, muska bir dizi haline getirilip takılır. Altın dizilerin kullanılmasına “ifrata” varılmıştır. Fese dikildiği gibi maşallaha tutturulanları da vardır.

Boyun takılar; karanfil ve mavi cam boncuk dizileri, beşibirlik ve gümüş para dizilerinden oluşur.

Başlarda gerdanlar inci, top altın, bronş gibi kıymetli takılar vardır. Büyük inci tek sıra, küçük inciler birkaç diziden oluşur. Buna “külçe” denir.

Süsler: Üçeteğin kol, yaka, etek uçları, önü ve arteteği harçlar, su taşları, hayat ağacı ve haşhaş kozağı işlidir. Saçlar ince ince örülerek arkada belik yapılır aralarına örük boncuğu takılır.

Türkmen kutsal inancına dayanarak giyinir. Süslemede belli sınırlarda kalır. Geometrik şekiller, kutsal sayılara önem verilir. Daha çok geometrik şekiller ağır basar. Yörüklerde süs ve göze görünüş önemlidir. Çiçek desenleri daha çok kullanılır.