Zeybekliğin Geçmişi

 
Bugün için zeybeklerin kökeni konusunda bizi kesin sonuçlara götürecek belge ve bilgilerden ne yazık ki yoksunuz. Yalnız burada satırbaşı olarak bir durumu belirtmek istiyoruz. Osmanlı İmparatorluğunda ortaçağ Avrupa’sına benzer biçimde doğrudan üretime katılan köylülerin, üretime bağlı kalarak, yani üretimden kopmadan çıkardığı, “köylü isyanı” diyebileceğimiz anlamda isyanları sınırlıdır. Bunun önemli nedenleri vardır. Bunları kısaca şöyle özetleyebiliriz:

1. Osmanlı İmparatorluğunda toprak mülkiyetinin ortaçağ Avrupa’sında değişik olması. Toprakların tamama yakının belli bir gelir ve hizmet karşılığında has, timar ve zeamet adı altında dirlik olarak saraya yakın çevrelere tahsis edilmesi. Bu merkezi mülkiyet sisteminin toplumda güven yerine güvensizlik ve tedirginlik ortamı yaratması. Bu durum aynı zamanda üretilen değerlere el konulmasını kolaylaştırmaktadır.

Halk Oyunlarının Ulusallık Açısından Değeri

 
Ulusları yaşatan ve o ulusun bireylerini birbirleriyle kaynaştıran en önemli bağ kendi ortak kültür değerleridir.

Bir ulusun kendi halkına dayalı kültürü (ulusal kültürü) onun ortak zenginliğidir ve kuşaktan kuşağa ortak bir kalıtım olarak geçmektedir. Ulusal bir kültürden yoksun ya da ortak değerleri başka ulusların kültürü altında ezilmiş, benliğini yitirmiş toplumlar; ya çeşitli ülkelerden halk verilerini toplayarak yapay bir kültür yaratmışlar ya da bir ulus olarak yeryüzünde varlıklarını sürdürememişlerdir. Bu türlü toplumlar; içte ve dışta saygınlığını yitirmiş çok kolay kopabilen bölünebilen toplumlardır. Bundan da ulusları ayakta tutan önemli bir unsurun ulusal kültür olduğu anlaşılmaktadır.

Halk Oyunlarımızın Hareket (Sportif) Yönden Değerleri

 Halk Oyunlarımız sportif açıdan incelenecek olursa; bu konuda büyük değerler taşıdıkları görülür.

Zeybeklerde olsun, halaylarda olsun bir genelleme yapacak olursak; oyunların yavaş figür ve hareketlerden başlayıp gittikçe ivedileştiği, daha geniş adele ve eklem guruplarına seslendiği görülür. Bu durum fizyolojik yönden insan yapısına ve doğa içindeki yaşamına çok uygun olup spordaki basamaklamanın da en güzel, en gerçek bir örneğidir. (Kolaydan zora, yavaştan çabuğa doğru görülen bu sıralama, fizyolojik ve sportif açıdan olumlu bir uyum göstermektedir.)